Karadeniz’de deniz canlılarının yaşamını sürdürebildiği oksijence zengin su kütlesinin daralması bilim insanlarını harekete geçirdi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Fakültesi tarafından yürütülen AB destekli BIOBLACK Projesi kapsamında düzenlenen çalıştayda iklim değişikliği, kirlilik, aşırı avcılık ve yabancı türlerin deniz ekosistemi üzerindeki etkileri ele alındı. KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Coşkun Erüz, geçmişte yaklaşık 200 metre derinliğe kadar uzanan oksijenli yaşam alanının bazı bölgelerde 100 metre seviyelerine kadar daralabildiğini belirtti. Bu değişimin balıkların ve diğer deniz canlılarının yaşayabileceği alanı doğrudan sınırlandırdığı ifade edildi.
Prof. Dr. Coşkun Erüz’e göre Karadeniz ekosistemindeki değişimin temel nedenleri arasında küresel ısınma ve insan kaynaklı baskılar bulunuyor. Deniz suyu sıcaklığının yükselmesi, buharlaşmanın artması ve suyun fiziksel yapısındaki değişimler, denizin farklı tabakaları arasındaki dengeyi etkiliyor. Buna kirlilik ve aşırı avcılığın yarattığı baskı da eklenince canlıların kullanabileceği yaşam alanları giderek sınırlanıyor. Erüz, özellikle balık ve diğer üst su organizmalarının oksijen bulunan bölgelerde yaşamlarını sürdürebildiğini belirterek oksijenli tabakanın daralmasının Karadeniz’in biyolojik çeşitliliği açısından önemli bir risk olduğunu vurguladı.
Karadeniz’deki sorun yalnızca deniz suyu sıcaklığındaki artışla sınırlı değil. Aşırı avcılık, yasa dışı avcılık, deniz çöpleri ve hayalet ağlar da ekosistem üzerindeki baskıyı artırıyor. Bu faktörlerin birlikte etkili olması, bazı türlerin sayısının azalmasına ve besin zincirindeki dengenin bozulmasına yol açabiliyor. BIOBLACK Projesi de özellikle tehdit altındaki türler ile Karadeniz’e sonradan giren yabancı türlerin dağılımının izlenmesine odaklanıyor. Elde edilecek verilerin, kıyı ülkelerinde ortak koruma politikalarının geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi tarafından düzenlenen BIOBLACK çalıştayına Türkiye’nin yanı sıra Bulgaristan ve Romanya’dan proje ortakları ve paydaşlar katıldı. Toplantıda Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerde gerçekleştirilen araştırmalar karşılaştırılırken ülkelerin mevcut durumu ve önümüzdeki dönem için hazırladığı yol haritaları değerlendirildi. Deniz ekosisteminin korunması amacıyla geliştirilebilecek ortak projeler ve sınır ötesi iş birlikleri üzerinde de görüş alışverişinde bulunuldu. Projenin temel amaçlarından biri, Karadeniz biyoçeşitliliğinin korunmasında ülkeler arasındaki veri ve tecrübe paylaşımını artırmak.
